Modern yaşamın getirdiği pek çok zorluk, sağlık alanında alarm zillerini çaldırmaya devam ediyor. Cenevre Üniversitesi ve Cenevre Üniversitesi Hastaneleri tarafından gerçekleştirilen kapsamlı bir araştırma, kolon kanserinin 30’lu yaşlardaki bireylerde neden hızla arttığını ortaya koydu. 1980-2021 yılları arasında yaklaşık 100 bin vaka üzerinde yapılan 40 yıllık çalışma, genç yaş gruplarında kolorektal kanserin ciddi bir yükseliş gösterdiğini gösteriyor. Rutin tarama programlarının etkisiyle 50 yaş üzerindeki bireylerde vakaların azalmasına karşın, 50 yaş altındaki yetişkinlerde tanı oranları her yıl artış gösteriyor.
**GEÇ TEŞHİSİN TEHLİKESİ: VAKALAR METASTAZ AŞAMASINDA TESPİT EDİLİYOR**
Araştırmadaki en endişe verici bulgulardan biri, genç hastalara konan teşhislerin zamanlamasıdır. Verilere göre, 50 yaş altındaki hastaların yaklaşık yüzde 28’i, kanser diğer organlara yayıldıktan sonra tanı alıyor. İleri yaş grubundaki bu oran ise yüzde 20 civarında kalıyor. Uzmanlar, genç bireylerde hastalığın bu denli geç fark edilmesinin ciddi sağlık riskleri taşıdığını vurguluyor. Cenevre Üniversitesi Hastaneleri Kıdemli Uzman Cerrahı Dr. Jeremy Meyer, “Aile geçmişinde kanser öyküsü bulunmayan 30’lu yaşlardaki bireylerde bile bu tür vakalarla karşılaşıyoruz. Hastalar, belirtileri önemsemedikleri için kliniklerimize başvurduklarında kanser ne yazık ki çoktan vücuda yayılmış oluyor,” diyerek durumu endişe verici bir şekilde özetliyor.
**HASTALIĞI ARTIRAN FAKTÖRLER: BESLENME ve MİKROBİYOM DEĞİŞİKLİĞİ**
Bilim insanları, kolorektal kanserin gençlerde neden bu kadar yaygınlaştığını anlamak için derinlemesine incelemeler yapıyor. Kesin bir neden henüz belirlenmemiş olsa da, son 40 yılda değişen beslenme alışkanlıklarının büyük rol oynadığı düşünülüyor. İşlenmiş gıdaların artışı, hareketsiz yaşam tarzı, obezite oranındaki küresel yükseliş ve erken yaşlarda maruz kalınan çevresel etmenlerin bağırsak mikrobiyomunu olumsuz etkilediği tahmin ediliyor. Uzmanlar, genç erkeklerde rektum kanseri ve genç kadınlarda sağ kolon kanseri artışının arkasında çeşitli biyolojik ve çevresel mekanizmaların yattığını belirtiyor.
**“GENÇ YAŞTA KANSER OLUNMAZ” İNANCI HATALI**
Kolon kanserinin sinsi ilerleyişi, erken tanı için en büyük engeli oluşturuyor. Genç bireyler, “Bu yaşta kanser olmam” düşüncesiyle, vücutlarının uyarı sinyallerini göz ardı ediyor. Uzmanlar, kalıcı karın ağrıları, dışkıda kan görülmesi, açıklanamayan kilo kaybı ve bağırsak düzenindeki değişikliklerin ihmal edilmemesi gereken ciddi belirtiler olduğunu ifade ediyor. Dünya genelinde yılda 1.9 milyondan fazla yeni vaka ile bu hastalık, en ölümcüldür ikinci kanser türü olarak kayıtlara geçiyor. Ülkeler, tarama stratejilerini güncelleyerek bu duruma karşı önlem almaya çalışıyor. Özellikle Amerika Birleşik Devletleri gibi bazı sağlık otoriteleri, rutin tarama yaşını 50’den 45’e çekmiş durumda. Aile öyküsü bulunan riskli bireylerin ise daha erken yaşlarda kolonoskopi ve tarama yöntemlerine başvurması gerektiği vurgulanıyor.
